chỉnh phân

chỉnh phân

Quá trình chỉnh phân đảm bảo sự phân chia tế bào chính xác.

Định nghĩa
  1. Danh từ (Sinh vật học, Giải phẫu học):
    • Kiểu phân bào có tổ chức hoàn chỉnh: "chỉnh phân" chỉ quá trình phân bào (nguyên phân) diễn ra theo một trật tự chính xác, với các nhiễm sắc thể phân ly đều đặn và có sự hình thành thoi vô sắc một cách điển hình. Đây là thuật ngữ đối lập với "dị phân" (phân bào bất thường).
    • Đồng nghĩa với nguyên phân điển hình: "chỉnh phân" mô tả kiểu phân bào mà các giai đoạn (kỳ đầu, kỳ giữa, kỳ sau, kỳ cuối) diễn ra đầy đủ và có trật tự, đảm bảo sự phân chia đồng đều vật chất di truyền.
Ví dụ sử dụng
  • Danh từ:
    • Quá trình chỉnh phân đảm bảo các tế bào con nhận được bộ nhiễm sắc thể giống hệt tế bào mẹ. (Kiểu phân bào có tổ chức hoàn chỉnh giúp tế bào con có bộ nhiễm sắc thể đồng nhất với tế bào mẹ.)
    • Trong sinh học, chỉnh phân được xem là hình thức nguyên phân chuẩn mực. (Trong sinh học, kiểu phân bào có tổ chức hoàn chỉnh được coi là dạng nguyên phân điển hình.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • "chỉnh phân" trong giải phẫu học: thuật ngữ này còn được dùng để chỉ sự phân chia tế bào có cấu trúc thoi vô sắc rõ ràng và sự sắp xếp nhiễm sắc thể theo mặt phẳng xích đạo một cách chính xác.
    • Các tế bào biểu mô thường trải qua chỉnh phân để duy trì cấu trúc mô. (Các tế bào biểu mô thường phân chia theo kiểu có tổ chức hoàn chỉnh để giữ vững cấu trúc mô.)
Biến thể và từ gần giống

  • Nguyên phân (danh từ): quá trình phân bào tạo ra hai tế bào con có bộ nhiễm sắc thể giống tế bào mẹ — là khái niệm rộng hơn, bao gồm cả "chỉnh phân" và "dị phân".

    • Nguyên phân là cơ chế sinh sản của tế bào soma. (Nguyên phân là cơ chế sinh sản của tế bào soma.)

  • Dị phân (danh từ): kiểu phân bào bất thường, không có tổ chức hoàn chỉnh — trái nghĩa với "chỉnh phân".

    • Dị phân thường gặp trong các tế bào ung thư. (Dị phân thường xảy ra trong các tế bào ung thư.)
Từ đồng nghĩa
  • Nguyên phân điển hình: quá trình phân bào có trật tự và đầy đủ các giai đoạn.
  • Phân bào chuẩn mực: kiểu phân bào theo đúng quy tắc sinh học.
Thành ngữ liên quan

(Không có thành ngữ phổ biến liên quan đến "chỉnh phân" do đây là thuật ngữ chuyên ngành.)